Sługa może doświadczyć jednego z dwóch stanów, jeśli chodzi o to, czego on nie lubi: stan zadowolenia albo stan cierpliwości. Bycie zadowolonym jest wartą pochwały cechą, a bycie cierpliwym jest obowiązkiem, który wierzący musi wypełnić.

Czasem, zadowoleni ludzie są świadkami Mądrości i Piękna, Tego, Który sprawdza, kiedy poddaje On (swt) Swe sługi testowi, a oni widzą, że On ma zawsze rację w tym, co postanowił.

Innym razem, są oni świadkami Potęgi, Majestatu i Doskonałości, Tego, Który egzaminuje, do tego stopnia, że stają się oni całkowicie pogrążeni w tych Przymiotach Boga, Wywyższonego, więc nie doświadczają oni żadnego bólu.

Ten stan może zostać osiągnięty jedynie przez tych, którzy posiadają wielką wiedzę i miłość. Jest, więc możliwym, aby znaleźli przyjemność w tym, czym zostali dotknięci, ponieważ przyszło to do nich od ich Umiłowanego.

 

Różnica pomiędzy stanem zadowoleniem a stanem cierpliwości

Stan cierpliwości obejmuje pohamowania sumienia i powstrzymania go od ulegania żalowi, pomimo jakichkolwiek cierpień, jakich doświadcza, w nadziei, że nieszczęście, które go dotyka będzie miało koniec, jak też powstrzymania członków od złego zachowania z powodu braku cierpliwości.

Stan zadowolenia, z drugiej strony, pociąga za sobą odczucie łatwości w przyjmowaniu Wyroku Boga oraz brak troski o to, kiedy to nieszczęście się skończy, nawet, jeśli jest doświadczane. Zadowolenie łagodzi jakiekolwiek cierpienie, ponieważ serce pogrążone jest w duchu pewności i wiedzy. Gdy intensywność zadowolenia wzrasta, wówczas usuwa całkowicie odczucie jakiegokolwiek cierpienia.

Zostało przekazane na autorytecie Anasa ibn Malik (raa), że Prorok (saw) rzekł: "Gdy Bóg kocha kogoś, to poddaje go testom: jeśli będzie on zadowolony - Bóg będzie z niego zadowolony, a jeśli nie będzie zadowolony - Bóg nie będzie z niego zadowolony." (At-Tirmidhi, Kitab az-Zuhud, 7/77, sklasyfikowana jako hasan gharib; as-Suyuti, al-Jami' as-Saghir, 2/459, sklasyfikowana jako hasan.)

Ibn Masud (raa) powiedział: "Bóg Wszechmogący w Swojej Sprawiedliwości i Mądrości, umieścił świeżość w pewności i w zadowoleniu, a smutek i cierpienie umieścił w wątpliwości i w braku zadowolenia."

Wyjaśniając ajat: "Nikogo nie dosięgnie żadne nieszczęście, jak tylko za zezwoleniem Boga. Bóg kieruje sercem każdego, kto w Niego wierzy. Bóg o każdej rzeczy jest Wszechwiedzący!" (64:11), Alqama mówił: "Dotyczy to nieszczęścia, które dotyka sługę, a on wie, że pochodzi ono od Boga, więc dochodzi on do zgody z nim i jest z niego zadowolony."

Jeśli chodzi o ajat: "Tego, kto spełnia dobre dzieło - czy to mężczyzna, czy kobieta - i jest wierzącym, My ożywimy życiem wspaniałym i takim wypłacimy ich wynagrodzenie czymś piękniejszym niż to, co czynili" (16:97), Abu Muałijja al-Asłar wyjaśnił: "Wspaniałe życie oznacza zadowolenie i satysfakcję."

Ali ibn Abu Talib (raa) zobaczył raz Adij’ego ibn Hatim (raa), który wyglądał na cierpiącego, więc zapytał go: "O Adijj! Dlaczego jesteś taki smutny?" Adijj (raa) odpowiedział: "Jak mogę być w innym stanie, gdy obydwaj moi synowie zostali zabici i wypadło mi oko?" Więc Ali (raa) doradził mu: "O Adijj! Ktokolwiek jest zadowolony z Wyroku Boga, z pewnością to go doświadczy i będzie za to wynagrodzony, a ktokolwiek nie jest zadowolony z Wyroku Boga, też z pewnością go to doświadczy i Bóg uczyni jego czyny bezwartościowymi."

Abu'd-Darda (raa) odwiedził pewnego mężczyznę na łożu śmierci i zastał go wysławiającego Boga, więc powiedział mu: "Masz rację! Bogu, Potężnemu i Wyniosłemu podoba się to, że jesteśmy zadowoleni z tego, co On postanowił."

Al-Hasan al-Basri (ra) rzekł: "Ktokolwiek jest zadowolony z tego, co ma, Bóg sprawi, że mu to będzie wystarczające i pobłogosławi to; a ktokolwiek nie jest zadowolony, Bóg nie uczyni tego wystarczającym, ani tego nie pobłogosławi."

Omar ibn Abdul-Aziz (raa) powiedział: "Nie mam niczego, co radowałoby mnie, za wyjątkiem tego, co Bóg rozporządził, że się stanie." Został on raz spytany: "Czego pragniesz?" Odpowiedział: "Tego, co Bóg, Wyniosły i Potężny postanowił."

Abdul-Łahid ibn Zaid powiedział: "Stan zadowolenia jest największym otworem w kierunku Boga, jest Ogrodem tego życia i miejscem odpoczynku dla czcicieli."

Zostało przekazane: "W akhirze nie będzie lepszego stanu od stanu tych, którzy są zawsze zadowoleni z jakiegokolwiek postanowienia Boga. Ktokolwiek raduje się z bycia zadowolonym, będzie wzniesiony na najlepszą z przystani."

Gdy Arab pustynny odkrył rankiem, że zginęło mu wiele wielbłądów, rzekł: "Na Tego, przez Którego jestem jednym z Jego sług! Gdyby nie z powodu zazdrosnych i nienawistnych wrogów, nie byłbym zadowolony widząc moje wielbłądy ciągle żywe i w ich zagrodzie – czy czegokolwiek, co zostało rozporządzone przez Boga, żeby się nie wydarzyło."