Wiara w Boga, Chwalebnego i Wyniosłego

Wiara w Boga, Chwalebnego i Wyniosłego, jest stanowczym przekonaniem, że Bóg jest Panem, Stwórcą i Władcą wszystkich rzeczy, że jedynie On jest warty niepodzielnej czci, (która przybiera formę modlitwy, postu, błagań, nadziei, strachu, uległości i poddania), i że On jest wyróżniony wszystkimi przymiotami doskonałości i kompletności i że jest On ponad jakiekolwiek błędy czy braki.

Typy Monoteizmu (Tałhidu)

Wiara w Boga obejmuje monoteizm w 3 płaszczyznach: Jego panowania (Rububija), Jego czci (Uluhija) i Jego imion i przymiotów (Asma was-Sifat). Monoteizm w tym kontekście jest przekonaniem, że jedynie Bóg (swt) posiada cechy Pana, Boga, przymioty doskonałości i imiona Chwały. Sługa nie wierzy w Boga, gdy w tym samym czasie zaprzecza: że jest On Panem wszystkiego i że nie ma pana jak tylko On; że jest On Bogiem wszystkiego i że nie ma boga poza Nim; czy że jest On doskonały w Swoich imionach i przymiotach i że nikt poza Nim nie jest doskonały.

To są 3 typy tałhidu (monoteizmu), które wyznaczają znaczenie wiary w Boga, Wyniosłego i Chwalebnego[1]. Poniżej wymienione są szczegóły na temat każdego typu:

1 – Monoteizm Panowania (Tałhid ar-Rububija)

Słowo ‘Pan’ (Rabb) samo w sobie odnosi sie do związku dominowania i kontroli[2]. Panowanie Boga nad Swoim stworzeniem znaczy, że tylko On jest Jego Stwórcą, Mistrzem i Zarządcą ich afer.

 Żeby przypisać cechę panowania wyłącznie Bogu, trzeba: mieć przekonanie, że jedynie On jest Stwórcą, Mistrzem ludzkości; że jest Tym, który obdarza życiem i śmiercią, korzyściami i trudnościami, i że jest Tym, który odpowiada na błagania; że jest Tym, który daje i odbiera i że ma moc nad calym stworzeniem. Stworzenie i rozkaz należą do Niego i posiada On wszelką moc. Bóg (swt) powiedział:

„Czyż nie do Niego należy stworzenie i rozkaz? Blogoslawiony niech będzie Bóg, Pan światów!” (7:187)

Monoteizm ten obejmuje wiarę w predestynację, czyli w przekonanie, że każde zdarzenie wypływa z Wiedzy, Woli i Mocy Boga (swt)[3].

Innymi słowy, tałhid ten oznacza zaświadczenie, że Bóg jest absolutnym wykonawcą wszystkich mechanizmów uniwersu: poprzez stworzenie, organizację, zarzadzanie, egzekwowanie zmian, zwiększanie, zmniejszanie, zaopatrzanie w życie i śmierć, i innych działań, w których nikt nie mógłby współdziałać z Bogiem, Chwalebny i Potężny jest On.

Jasne wyrażenie tego typu monoteizmu można znaleźć prawie w każdym rozdziale Qur’anu. To jest fundamentem dla każdego kolejnego typu tałhidu. To tylko Stwórca, Władca i Zarządca zasługuje na uwielbienie, cześć i poddanie, tylko jedynie dla Niego powinny być wszelkie pochwały, wdzięczność, wspominania, błagania, nadzieje i bojaźń. Wszystkie akty czci powinny być skierowane wyłącznie do Niego, jedynie On posiada siłę stworzenia i rozkazu.[4]

Z drugiej strony, Stworzyciel, Władca, Zarządca jest sam warty przymiotów Majestatu, Piękna i Doskonałości. Przymioty te należą tylko do Pana Światów. Nie jest możliwym, żeby taka charakterystyka Pana i Mistrza należała do kogoś, kto nie jest Wiekuisty, Wszechsłyszący, Wszechwidzący, Wszechwładny, Wszechwiedzący, Robiący cokolwiek chce, Mądry w Swoich czynach i słowach.[5]

To dlatego Qu’ran wspomina monoteizm panowania w kontekście wysławiania Boga, czczenia Go, poddania i podporzadkowania się Mu, jak również w kontekście poinformowania nas o Jego Majestatycznych przymiotach i wspaniałych imionach.

Jeśli chodzi o wysławianie, muzułmanie wielokrotnie w jednej modlitwie recytują:

„Chwała Bogu, Panu Światów” (1:1)

Bóg mówi:

„Przeto Bogu niech będzie chwała, Panu niebios i Panu ziemi, Panu światów!” (45:36)

Jeśli chodzi o poddanie i podporzadkowanie się Bogu, Wyniosłemu i Wspaniałemu:

„Powiedz: "Zaprawdę, droga Boga - to droga prosta! I rozkazano nam poddać się całkowicie Panu światów!"” (6:71)

Jeśli chodzi o kierowania swoich intencji i woli do Boga, mówi On:

„Powiedz: "Zaprawdę, moja modlitwa moje praktyki religijne, moje życie i moja śmierć - należą do Boga, Pana światów! "” (6:162)

Jeśli chodzi o proszenie o pomoc tylko Boga, mówi On:

„Powiedz: "Czyż ja wezmę sobie za opiekuna kogoś innego niż Boga, Stworzyciela niebios i ziemi? On żywi, a nie jest żywiony!" Powiedz: "Zaprawdę, otrzymałem rozkaz, abym był pierwszym, który się poddał całkowicie. Nie bądźcie więc w liczbie bałwochwalców!"” (6:14)

 Jeśli chodzi o inwokacje i błagania, Bóg mówi:

„Czyż nie do Niego należy stworzenie i rozkaz? Błogosławiony niech będzie Bóg, Pan światów! Wzywajcie waszego Pana w pokorze i w skrytości! Zaprawdę, On nie miłuje ludzi, którzy przekraczają granice!” (7:54-55)

Jeśli chodzi o oddawanie czci Bogu, Wyniosłemu i Wspaniałemu, Bóg mówi:

„Dlaczego nie miałbym czcić Tego, który mnie stworzył i do którego zostaniecie sprowadzeni?” (36:22) 

„O ludzie! Czcijcie waszego Pana, który was stworzył, jak i tych, którzy byli przed wami! - być może, wy będziecie bogobojni! On jest Tym, który uczynił dla was ziemię posłaniem, niebo - budowlą. On spuścił z nieba wodę sprawił, że dzięki niej wyrosły owoce jako zaopatrzenie dla was. Nie dawajcie więc Bogu równych, skoro wy wiecie.” (2:21-22) 

Stworzyciel nieba i ziemie i wszystkiego, co w nich jest, jest Jedynym, który jest warty, aby czciciele wzięli Go za bóstwo i opiekuna, Jedynego, któremu się poddadzą, do którego będą zanosić błagania i dla którego będą kierowali swoje słowa i czyny.

Spostrzegamy też, że Qur’an łączy panowanie Boga, które jest manifestacja Jego posiadania nieba i ziemi i wszystkiego, co w nich jest, Jego zarządzanie nimi i Jego wspaniałe imiona i wyniosłe przymioty:

„Bóg! La ilaha illa Huwa (nie ma boga, jak tylko On), Żyjący, Istniejący! Nie chwyta Go ni drzemka, ni sen. Do Niego należy to, co jest w niebiosach, i to, co jest na ziemi! A któż będzie się wstawiał u Niego inaczej jak za Jego zezwoleniem? On wie, co było przed nimi, i On wie, co będzie po nich. Oni nie obejmują niczego z Jego wiedzy, oprócz tego, co On zechce. Jego tron jest tak rozległy jak niebiosa i ziemia; Jego nie męczy utrzymywanie ich. On jest Wyniosły, Ogromny!” (2:255)  

Stworzyciel nieba i ziemi jest Sam Jeden Żyjącym, który nigdy nie umiera, Samowystarczalnym, Wszechwiedzącym, Opiekunem, Najwyższym, Naczelnym. Bóg mówi:

 „My stworzyliśmy człowieka i wiemy, co podszeptuje jemu dusza. My jesteśmy bliżej niego aniżeli arteria jego szyi.” (50:16)

„Czyż nie będzie wiedział Ten, który stworzył? On jest Przenikliwy, Świadomy!” (67:14)

Nie ma w ogóle żadnej wątpliwości, że On, który stworzył ludzkość jest Tym, który nad nimi czuwa i który rozumie ich najdrobniejsze tajemnice i dobrze wie wszystko oni robią.

Jeśli chodzi o tych, którzy zaświadczają, ze Bóg jest Panem i Stworzycielem wszystkiego, ale nie wierzą w Niego, jako w jedynego boga i dołączają do Niego innych w czci i nie wierzą w tałhid (monoteizm) Boga w Jego imionach i przymiotach, poprzez zaprzeczanie im albo przez przypisywanie im charakterystyk ludzkich lub interpretują je w zniekształcony czy bezpodstawny sposób: dla takich ludzi tałhid jest na próżno. Nie wyprowadza on ich z prowincji niewiary do królestwa wiary. Bóg, Wysoki i Wywyższony, powiedział, że politeiści zaświadczają, że Bóg Jeden sam stworzył wszystko, ale przestają w politeizmie[6].  Odmawiają oni przyjęcia Samego Boga, jako ich jedynego bóstwa i upierają się na czci innych niż On, ponieważ nie uznają monoteizmu w imionach i przymiotach Boga, i odpychają je albo nie wierzą w nie. W Qur’anie Bóg mówi o nich:

„I większość z nich nie wierzy w Boga, i tylko dodają Mu współtowarzyszy.” (12:106)

Mudżahid skomentował ten wers mówiąc: „Ich wiara w Boga przejawia się w ich powiedzeniu, że Bóg ich stworzył, że ich podtrzymuje i że odbiera im życie. Ich wiarze towarzyszy politeizm czci innych w polaczeniu z Nim”[7].

Nasi wcześni poprzednicy powiedzieli: „Gdy pytasz ich, kto stworzył niebo i ziemie, odpowiadają, że Bóg to zrobił. A pomimo tego kontynuują oddawanie czci innym niż Jemu”[8]. Bóg powiedział, że ci politeiści wierzą, że to On jest Stwórcą, Żywicielem i Władcą:   

„I jeśli ich zapytasz: "Kto was stworzył?", oni z pewnością powiedzą: "Bóg". Jakże oni są oszukani!(43:87)

„Powiedz: "Kto daje wam zaopatrzenie z nieba i z ziemi? Kto włada słuchem i spojrzeniem? Kto wyprowadza żywe z martwego? I kto wyprowadza martwe z żywego? I kto zarządza wszelką sprawą?" Oni powiedzą: "Bóg. Powiedz im więc: "Czyż nie będziecie bogobojni?!"(10:31)

Z tego względu nie wszyscy, którzy zaświadczają, że Bóg jest Panem wszystkiego, wyznają monoteizm (tałhid), gdy idzie o Jego ubóstwienie (cześć, tałhid al-Uluhija) i Jego imiona i przymioty[9]. Większość ludzi nie zaprzecza Stwórcy, czy Jego panowania nad stworzeniem, ale większość ich niewiary pochodzi z ich czci innych poza Bogiem, Wyniosłym i Wspaniałym[10].   


[1] - Zobacz: ‘Szarh al-Aqidah at-Tahałijjah’ str.76, ‘Tajsir al-Aziz al.-Hamid’ str.17 i ‘ar-Rałdah an-Nidijjah’ str.9 na podstawie ‘Madaaridż as-Saaliqin’. Aczkolwiek, niektórzy uczeni zmniejszyli te trzy typy tałhidu do dwóch: Jeden w wiedzy i wierze, który zawiera Tałhid Boga w Jego panowaniu i w imionach i przymiotach; i Jeden w ar-Iradah i al.-Qasd (Wola i Intencja), który zawiera Tałhid Boga w Jego Czci. Zobacz: ‘Szahr al.-Aqidah at-Tahałijjah’ str.88, ‘Fath al-Madżid’ str.15, ‘Szarh Qasidat ibn al-Qajjim’, tom 2, str.259 i ‘Tathir al-I’tiqaad’ str.3.

[2] - ‘Al-Misbah al-Munir’

[3] - ‘Szarh al-Aqidah at-Tahałijah’ str.76 i 77, ‘Tajsir al-Aziz al.-Hamid’ str.17 i 18

[4] - Zobacz: ‘Tafsir at-Tabari’, tom 5, str.395 i ‘Szarh Mallaa Ali al-Qaari Ala al-Fiqhi al-Akbar’ str.9

[5] - ‘Fath Madżid’ str.13 I ‘Al-Asilah wal Adżłibah’ (Pytania i Odpowiedzi) str.29 i 30

[6] - ‘Szarh al-Aqidah at-Tahałijjah’ str.79, ‘Fath al-Madżid’ str. 17, ‘Tajsir al-Aziz al-Hamid’ str.17 i ‘Tathir al-I’tiaqaad’ str.5.

[7] - Zobacz: ‘Tafsir at-Tabari’ tom 16 str.287

[8] - Ibn Kathir wspomniał to na autorytetach: Ibn Abbas, Mudżahid, At’a, Iqrimah, Ash-Shaabi, Qutadah, ad-Dahaak, Abdur-Rahman ibn Zaid ibn Aslam. Zobacz: ‘Tafsir ibn Kathir’ tom 2, str.494 I ‘Tafsir at-Tabari’, tom 16, str.286-288

[9] - ‘Fath al-Madżid’ str.17 i ‘Szarh Mallaa Ali al-Qaari Ala al-Fiqhi al-Akbar’ str.9

[10] - ‘Ihjaa Ulum ad-Din’ tom 1 str.182 i ‘Szarh al-Aqidah at-Tahałijjah’ str.78